Viet Nam Network

Welcome to VN.NET
21/09/14

Christmas và Xmas
  |      Contributed by: Admin  |  Views: 2.910
Nguyễn Việt Nam

Trong một buổi phát thanh, một diễn giả rất có thế giá phàn nàn rằng: "Xã hội chúng ta đang sống đây càng ngày càng bị tục hóa. Một thí dụ hùng hồn, thưa ông bà và anh chị em, đó là người ta luôn cố gắng loại bỏ Thiên Chúa ngay trong những từ ngữ dùng hàng ngày. Thay vì viết Christmas, người ta viết Xmas, loại bỏ chữ Christ là Chúa đi, thay vào đó bằng chữ X".

Đúng là trào lưu tục hóa trong xã hội đang ngày càng mạnh mẽ như Đức Thánh Cha phân tích trong Tông Thư Nhân Kỷ Niệm 40 Năm Hiến Chế Phụng Vụ của Công Đồng Vatican II "Trong bốn mươi năm qua, xã hội đã chịu nhiều thay đổi sâu rộng trong đó có những thay đổi đã làm cho sự dấn thân của Giáo Hội bị thử thách nặng nề.

Trước mặt chúng ta là một thế giới mà những dấu hiệu của Tin Mừng đang bị giảm sút, kể cả tại những miền có truyền thống Kitô kỳ cựu". Tuy nhiên, thí dụ mà vị thuyết giảng đưa ra "không hùng hồn" và có thể khẳng định là sai lầm. Chữ X trong từ Xmas thực sự có nghĩa là "Chúa Kitô".

Ngày xưa, khi người ta chưa phát minh ra máy in thì cách duy nhất để nhân bản ra nhiều là chép bằng tay. Cho nên, không lạ gì khi những người chép sách nghĩ ra những cách thức viết tắt để chép cho mau. Cùng với đà phát triển của Kitô Giáo, nhu cầu về Thánh Kinh càng trở nên cấp bách. Những chữ xuất hiện nhiều lần trong Thánh Kinh thường được viết tắt cho mau. Chẳng hạn, như Iesus Christus (Giêsu Kitô) trong các bản văn Thánh Kinh Hy Lạp thường được viết tắt là IHC XPC. Chữ C (chi) trong tiếng Hy Lạp tương đương với chữ S trong tiếng La Tinh. Do đó, đôi khi trong các hình tượng trong nhà thờ, và các sách dùng tiếng La Tinh, ta cũng có thể thấy chữ viết tắt IHS XPS.

Năm 324 sau Chúa Giáng Sinh, Constantinô trở thành đại đế. Đây là một Kitô hữu đầu tiên leo đến chức vụ trần thế này. Trên các cờ xí, đồng phục và khiên, nhà vua thường cho vẽ các chữ XPC chồng chéo lên nhau. Lâu dần, người Hy Lạp có thêm một ký tự mới là Ç (đọc là /chai/), giống như chữ X trong tiếng La Tinh, nghĩa là Kitộ Theo Magistra Nicolaa de Bracton, http://4th.com/milica/2000-01.html#xmas, từ năm 1100, trong thế giới La Tinh, đã xuất hiện chữ viết tắt Xmas thay cho Christmas. Còn theo cuốn từ điển Merriam-Webster, http://m-w.org/cgi-bin/dictionary ít nhất từ năm 1551 đã có chữ Xmas. Tuy có sự khác biệt về niên đại, ta vẫn có thể khẳng định rằng

a) Chữ Xmas là chữ viết tắt cho Christmas đã có từ lâu lắm rồi.

b) Chữ X trong Xmas có nghĩa là Christ.

Cố nhiên, để tránh hiểu nhầm, người Công Giáo nên dùng chữ Christmas thay vì Xmas. Chúng tôi đề cập đến chuyện này chỉ để khi chúng ta thấy người ta viết Xmas ta không buồn lòng, và khi thấy chữ đó ta nên phát âm là /krist-mơs/ thay vì /ex-mơs/.

Truyện-Người Việt

Story Options