Viet Nam Network

Welcome to VN.NET
18/11/17

BÊN KIA CÁNH ĐỒNG
  |      Contributed by: phuochung  |  Views: 7.345
Cao Xuân Lý

Chạy lên đến đỉnh con dốc thì một cánh đồng mở ra trước mặt. Gió từ cánh đồng thổi về mát rượi, thằng Đồng đứng thở vì mệt, nó đảo mắt nhìn quanh khu vực. Cũng không đến nỗi hoang vu như nó tưởng. Xa xa ngoài kia có những mái nhà tranh lẩn khuất sau hàng cây, nó còn nhìn thấy cả người đi lại ở đằng ấy nữa. Giá được ở đấy thì cũng đỡ, ở tận đây, muốn đi đến đấy cũng mất cả tiếng đồng hồ, dù vừa đi vừa chạy!

Mấy hôm nay bố mẹ nó dọn lên khu vực này, đúng là không có ai ở chung quanh hết! Đồng không mông quạnh, mà thật ra cũng chưa phải là đồng mà chỉ là khu rừng chồi, có một con đường mòn duy nhất đi qua khu nhà nó ở, thế là hết! Lâu lắm mới lại thấy có người đi ngang, khi đi thì đi người không, khi về thì gánh hoặc vác củi hay cây chặt được, chẳng có chợ búa trường học gì, thậm chí nó không có một thằng bạn nào hết, suốt ngày thui thủi một mình.

Lúc đầu nó cũng không biết gia đình nó lại ở trong cảnh heo hút như vậy, nó hết chạy đi hướng này lại chạy đến hướng khác để xem có ai gần nhà nó không, và cuối cùng thì nó khám phá ra chỉ có một cánh đồng và xóm nhà lá khi qua con dốc này, thế thôi!

Bố mẹ nó từ thành phố lên đây, tại sao ông bà lại chọn khu vực này để sống thì nó không biết. Nó có hỏi, bố nó không nói, cả mẹ nó cũng vậy, chỉ nói con còn nhỏ không nên biết làm gì! Nhiều khi nó nghĩ mà tức, đang ở thành phố ngon lành, Sài Gòn chứ có phải thành phố nhỏ đâu, thì lại dọn lên đây. Bố mẹ nó lớn rồi nên không cần bạn thì không nói làm gì, còn nó, nó phải có bạn mới thích, không gì buồn bằng không có bạn! Không biết bố mẹ nó có biết điều đó không mà lại bắt nó sống như thế này!

Nó nhớ, sau nhiều ngày thầm thì bàn tính, bố mẹ nó bán tất cả những đồ đạc nặng rồi di chuyển lên đây, đi như đi trốn chứ không phải là đi đàng hoàng nữa! Từ ngày đó gia đình nó sống trong cái chòi tranh giữa khu rừng chồi này!

Đứng trên con dốc nhìn vào khu nhà phía bên kia, thằng Đồng muốn chạy đến đấy xem có gì không nhưng đi một mình thì nó hơi sợ. Nó lại ao ước có một thằng bạn, chỉ một thằng thôi cũng đủ cho nó lúc này. Hai đứa vừa đi vừa chơi, vừa tán dóc hết chuyện này đến chuyện khác thì đoạn đường từ đây đến đó chẳng bao xa. Ngày còn ở Sài Gòn, nó và mấy thằng nữa đã từng đi bộ từ khu Ông Tạ xuống tít tận chợ Bà Chiểu, đoạn đường đó nó nghĩ xa hơn đoạn đường này. Nhưng đi trong thành phố thì xa cũng hoá ra gần, luôn luôn có người này người khác đi bên cạnh mình, nhất là lại đi với mấy thằng bạn thân thì nó có cảm tưởng nó có thể đi hoài được.

Thằng Đồng ngước nhìn mặt trời, rồi nhìn cái bóng của nó, nó biết vẫn còn sớm, thế là nó lại cắm đầu chạy. Lần này nó chạy xuống dốc nên dễ như chơi, nhưng vì dễ quá nên nó suýt nữa nhào đầu vào cái tảng đá ở cuối con dốc, nó hoàn hồn đi chậm lại, nhưng một lúc sau nó lại chạy.

Con đường chạy giữa cánh đồng lúa đang nặng hạt, những gié lúa trĩu xuống làm thân nó cong lại, có gié cong hẳn xuống gần sát đất. Một vài con cào cào đậu trên bãi cỏ ven đường khi nó đi ngang vụt bay lên, cánh nó đập xành xạch một cách nặng nề rồi lại đậu lại ở một chỗ khác cũng không xa chỗ cũ là bao.

Khi còn ở thành phố, thằng Đồng chưa bao giờ thấy cánh đồng lúa, nó chỉ nhìn thấy qua tranh vẽ hay hình người ta chụp, nhưng nhìn cánh đồng thật trước mặt nó thấy đẹp hơn nhiều. Khi đi đến một mương nước chảy qua cánh đồng nó đứng lại vớt nước lên rửa mặt, nhân tiện nó rửa cả tay chân. Khi nó chao chân dưới nước nó mới thấy một đàn rồng rồng đang bơi, nhưng chỉ một lóang đàn cá biến mất và nước trở nên đục ngàu. Vì mải nghịch nước, nó lội xuống mương định tìm đàn rồng rồng lúc nãy nhưng bùn làm nó lún sâu xuống, suýt nữa ướt cả cái quần đùi nó đang mặc. Còn đang ngẩn ngơ tiếc đàn cá con mà nó mới nhìn thấy thì một thằng cũng chỉ bằng tuổi nó đeo cái giỏ ở bên hông đi đến, nhìn thấy thằng đó, nó hỏi:

-Mày làm gì đó?

Thằng kia ngạc nhiên nhìn thằng Đồng:

-Bắt cua chứ làm gì, mày!

Thằng Đồng năn nỉ:

-Mày cho tao bắt với.

Thằng kia hỏi:

-Giỏ của mày đâu?

-Tao không có, tao bắt cho mày.

Thằng kia càng ngạc nhiên hơn, và rồi chưa kịp nói gì thì thằng Đồng chợt nhớ ra nên nói tiếp:

-Á, mà không được đâu, tao phải về xin phép bố mẹ tao đã, với lại nói bố mẹ tao làm cho tao một cái giỏ, tao sẽ ra đây bắt cua với mày. Mày tên gì?

-Ba, tao tên Ba. Còn mày?

-Đồng.

Thằng Đồng hỏi tiếp:

-Nhà mày ở đâu?

Thằng Ba chỉ vào cái xóm mà thằng Đồng định đến.

-Hôm nào tao đến chơi nhà mày được không?

-Được, nhưng tao ít khi ở nhà lắm, sáng sớm là tao phải ra đồng làm việc rồi, đến tối tao mới về!

Chiều hôm đó nó đã không đến cái xóm mà lúc đầu nó định đến mà ở lại chơi với thằng Ba. Nó đứng lân la ở trên bờ xem thằng Ba bắt cua, nhưng một lúc sau thì nó quên luôn cái việc về nhà có thể bị bố mẹ nó đánh đòn, nên nhào xuống mương bắt cua với thằng Ba. Nó không biết bắt nên không được nhiều, thằng Ba phải chỉ nó mãi nó mới bắt được. Có một lần nó bị một con cua kẹp chảy máu tay, nó kêu vang trời, thằng Ba phải giúp nó gỡ ra và chỉ nó cách cầm con cua để cua khỏi kẹp, bây giờ thì nó biết rồi, khó mà con cua có thể kẹp tay nó được. Chẳng những bắt cua nó còn bắt ốc nữa. Bắt ốc thì dễ, không bao giờ sợ bị ốc cắn. Nhưng có một lần, một con rắn ở đâu bò ra bơi trên mặt nước, thằng Đồng sợ quá gọi thằng Ba vang cánh đồng mặc dầu hai thằng đứng rất gần nhau, thằng Ba cũng giật mình khi nghe thằng Đồng gọi, nó quay lại và hiểu ra ngay, vội chạy theo con rắn và rất lẹ làng nó bắt con rắn cho vào giỏ của nó.

Việc bắt rắn xẩy ra rất nhanh khiến thằng Đồng phục thằng bạn mới của nó quá. Riêng nó thì vẫn còn sợ, nó run run hỏi:

-Mày không sợ rắn cắn à?

Thằng Ba tỏ ra thành thạo:

-Con này là rắn nước, hiền, với lại nếu mày biết, nó không cắn được. Đừng chộp đầu nó mà nó cắn chết. Một tay cầm cái đuôi nó kéo lại, tay kia vuốt thật nhanh cho xương sống nó dãn ra. Nhưng mày chưa biết đừng bắt rắn, có nhiều con độc lắm, cắn chết người như chơi! Khi nào gặp rắn, gọi tao, tao bắt cho!

Buổi chiều vui qua nhanh, khi thấy mặt trời sắp lặn thằng Đồng tìm khúc rạch nước còn trong, nó tắm vội vã rồi nói với thằng Ba:

-Thôi tao về, ngày mai mày còn ra đây bắt cua nữa không?

-Không, bắt chỗ này thế là hết rồi, phải đi chỗ khác rồi mai mốt mới trở lại đây.

-Mai mốt là bao giờ?

-Tao cũng không chắc, khoảng nửa tháng, nhưng tao thường bắt ở trên cánh đồng này, thấy mày ra tao gọi.

Chia tay thằng bạn mới trở về thằng Đồng mừng khấp khởi trong lòng. Tối hôm đó nó kể cho bố mẹ nó về thằng bạn mới của nó và đòi bố nó đan cho nó một cái giỏ để đi bắt cua. Bố nó có hứa mua cho nó một cái, nhưng bố nó cũng nói thật là không biết mua ở đâu, vì thứ đó ngoài chợ thường không có bán mà bố nó lại không biết đan. Thế là vẫn không chắc là nó có cái giỏ hay không!

Đêm hôm đó ăn cơm xong nó đi ngủ sớm, mà thật ra ở đây đêm nào cũng đi ngủ sớm hết vì khi mặt trời lặn là tối hù ngay, không lên giường thì cũng chẳng biết làm gì. Nó nằm trên giường nhìn ra khoảng rừng trước mặt. Một khoảng rừng chồi mờ mờ dưới ánh trăng non, thỉnh thoảng lại có con cò hay vạc bay qua một cách lặng lẽ, nó bỗng nhớ đến Sài Gòn những đêm đèn sáng trưng và cả những đêm không có điện nữa. Những đêm cúp điện thì cũng tối hù thật, nhưng càng cúp điện thì có khi lại càng vui, vì ở trong nhà nóng quá mà lại không có quạt điện nên mọi người đều đổ xô ra ngoài sân hay trước cửa ngồi nói chuyện với nhau. Còn nó và mấy thằng bạn thì không thiếu gì những trò chơi trong bóng tối.

Tự nhiên nước mắt lại chảy ra, nó nhớ đám bạn của nó. Thằng Định, thằng Tuấn, con Liên, bây giờ tụi nó làm gì? Mấy đứa đó chắc giờ này vẫn đang chơi dù Sài Gòn có cúp điện hay không? Tụi nó có bao giờ nhớ đến thằng Đồng, bạn chúng nó hồi xưa, bây giờ đang phải nằm giữa khu rừng hoang vu này, không có gì hết! Không cả những tiếng động. Chưa bao giờ trong đời nó thèm nghe tiếng động như lúc này, tiếng động gì cũng được miễn là những tiếng động đó phát ra từ những sinh hoạt của thành phố tấp nập chứ không phải là tiếng chim kêu vượn hú như ở đây! Vừa nằm nó vừa nghĩ đến những hàng quán hai bên đường Cách Mạng Tháng Tám. Nghĩ đến những đêm, một trong những thằng bạn của nó có tiền, cả bọn rủ nhau ra ngoài phố làm một bụng gì đó rồi về nhà ngủ một giấc ngon lành! Bây giờ nó nằm đây với cái bụng rỗng, chẳng những thèm ăn mà còn thèm bạn nữa!

Nhưng nằm một lúc chán mắt thì nó cũng ngủ, nó ngủ một giấc không biết là bao lâu nhưng khi nó thức giấc thì ở ngoài gió dữ lắm, gió rung rinh cả cánh rừng và nó tưởng căn nhà chòi bay luôn. Rồi sau đó thì mưa, mưa dột tứ tung hết, nó không hiểu bố nó làm sao mà lại để dột đến như vậy! Đêm hôm đó cả nhà nó thức hết, trùm áo mưa nhìn ra ngoài, sấm chớp như muốn xé bầu trời ra làm nhiều mảnh. Ở Sài Gòn cũng có những trận mưa dữ dằn, gây lầy lội nguyên cả khu vực, nhất là khu nhà nó ở cạnh con rạch Nhiêu Lộc, nhưng nhìn nước dâng lên lúc đó nó chỉ thấy vui chứ không sợ. Còn ở đây mưa làm nó sợ hãi ngồi co ro trên giường. Nhưng rồi nó cũng không nhớ là mưa bao lâu thì ngớt và nó nằm xuống để ngủ tiếp vào lúc nào. Có điều sáng hôm sau nó dậy muộn hơn. Khi nó dậy thì trời vẫn còn âm u, rồi mưa lại rả rích rơi, bố nó phải đội mưa leo lên mái chòi sửa lại cho đỡ giột, cũng may là bố nó có mang được mấy tấm tôn lên đây, thế là bố mẹ nó kéo tấm tôn lên che ngay chỗ giột. Tuy đã có tôn căn chòi vẫn không hết giột hoàn toàn nhưng cũng đỡ hơn trước nhiều. Giá mà bố nó lợp tôn ngay từ đầu thì cũng không đến nỗi như đêm hôm qua. Khi cái mái chòi đã tạm được thì đồ đạc trong nhà cũng đã ướt hết rồi, cả nhà nó đành chịu trận, đốt lửa trong chòi hơ cho quần áo khô, nó cũng phụ bố mẹ nó những công việc mà nó có thể làm được. Tai họa là trận mưa kéo dài, dai dẳng hết ngày này sang ngày khác, nó chưa bao giờ thấy trận mưa nào dài như thế! Những lúc bó gối ngồi nhìn ra ngoài nó chỉ muốn khóc nhưng không dám khóc trước mặt bố mẹ nó. Bây giờ ở đây nó sống như thế này, lũ bạn nó ở Sài Gòn dù mưa hay nắng vẫn đủ thứ trò chơi. Nhưng mưa mãi thì cũng đến lúc hết mưa. Một buổi sáng khi nó ngủ dậy thì cả khu rừng đã chan hoà ánh nắng, bầu trời và cây cỏ đều có vẻ xanh hơn, rực rỡ hơn, ngay cả đất cũng thẫm màu hơn. Nó muốn chạy ra cánh đồng trước đây nó bắt cua với thằng bạn mới của nó nhưng rồi mẹ nó sai nó làm hết cái này đến cái khác nên không thể đi được, thành ra nó vừa làm vừa sốt ruột. Mãi đến gần trưa mới hết việc nên nó chạy ù ra cái dốc. Qua mấy ngày mưa lớn leo lên dốc khó hơn khi khô ráo rất nhiều, chân nó phải ghì xuống đất, còn tay nó phải bám vào những cây nhỏ mọc hai bên mới leo lên được đến đỉnh. Khi đến đỉnh dốc thì khung cảnh nó thấy cách đây mấy ngày biến mất. Nguyên cả cánh đồng chìm trong nước mưa, thỉnh thoảng nó mới nhìn thấy những ngọn lúa trồi lên khỏi mặt nước. Con đường nhỏ chạy giữa cánh đồng cũng biến mất. Bây giờ cánh đồng thành một cái hồ nước lớn. Cái xóm nhà thằng Ba vẫn còn, nó còn có cảm tưởng nhìn gần hơn trước. Nó nhìn rõ những mái nhà tranh ở bên đó, nhìn được cả người ta đi lại nữa. Thằng Đồng cố giương mắt nhìn về phía ấy xem có thấy thằng Ba hay không, nhưng một lúc sau thì chẳng những nó không nhìn thấy rõ hơn mà còn mờ đi. Nó ngồi bệt xuống một phiến đá trên đỉnh dốc tìm mãi trên mặt nước xem chỗ nào là chỗ nó và thằng Ba bắt cua mấy hôm trước, nhưng cuối cùng thì nó đành chịu. Tự nhiên nước mắt nó ứa ra, rồi nó khóc. Nó có cảm tưởng mình nó bị nhốt ở phía bên này, còn tất cả mọi người ở phía bên kia, trong đó có cả Sài Gòn và đám bạn bè ngày xưa của nó. Ngồi chán nó lại thất thểu trở về, chưa bao giờ nó thèm được về Sài Gòn như bây giờ, hay ít ra cũng được sống ở bên kia cánh đồng trong đó có thằng Ba và những người khác.

Cao Xuân Lý

Truyện-Xưa (1900-1950)

Story Options